پرسیار(10): لە ئێستەدا، داهێنان و رێکلام هاو ئاستن لە خستنە رووی ئاستی دەق لە کوردستاندا، بەڵام ئەو ریکلامەی لێرەدا مەبەستە دابەشبووە بە سەرخوێنەرو راگەیاندن و دەسەڵاتی سیاسی حیزبەکان، نووسەری ئیبداعکار بۆ ئەوەی پردێک دروست بکا بۆ بەیەکتر گەیشتنی داهێنان-ریکلام، چیی دەبێ بە کۆمەککارێکی تەندروست؟
وڵام: ئەم پرسیارە، ئاماژەیە بە یه‌کێک لە کێشە پەراوێزی، بەڵام شوێن دانەرو گرینگەکانی بواری داهێنان..
، دەق هەستیی و بوونی خۆی، لە چرکە (perception) بە پێی بۆچوونەکانی بیردۆزەکانی مەکتەبی وه‌رگرتن ساتی رووبەروو بوونەوە لەگەڵ خوێنەر دا وەدەس دێنێ. واتا دەق بە بێ خوێنەر، وەک هەر نه بووبێ وایە. کەوابوو، ئەم هەستیە، بە قەدەر ڕادەی خوێنەرەکانی پەل دەهاوێژێ. بۆ ئەوەی دەقێک توانای بڵاو بوونەوەی زیاتری هەبێ و بکەوێتە بەردەستی خوێنەرانێکی پتر، پێویستی بە ڕاگەیاندن و ناساندنی  پتر هەیە. ئالەم قۆناغەدا حزووری دیاردەی (ریکلام) پێویست و لازم دێتە بەر چاو. ئەمەش ئەو پانتایه‌یە کە لە واقیع دا، لە تەک پڕۆسەی داهێنان و نووسین و (دەقسازی)، جیاوازە و (نووسەر/داهێنەر)، لەبەر چەندین هۆی کۆمەلناسانەو دەروون ناسانە، بۆی نیە دەوری ریکلامیش ببینێت. پێویستە ئەم حەوزەیە، بە کەسانێکی جودا لە نووسەرو، هەروەها پسپۆر و پرۆفیشناڵ لە حەوزەی پڕۆپاگەندە و ریکلام، بسپێردرێ. ئەمەش لە ڕاستى دا دەسەڵاتی ئابووری و ڕامیاری گەرەگە، کە زۆرجار لەگەڵ دەسەڵاتی داهێنەرانە کۆ نابنەوە و لێک جودان و سەربە دوو جیهانی جیاوازن، واتا سێ کوچەی (داهێنەر/ سامان دار/سیاسەت وان) بە دەگمەن لە یەک کات دا، لە یەک کەس دا کۆدەبنەوە. بۆیەش کومەڵگایەک لە باری گەلتووری و ئاستی رۆشنبیری پێش کەوتویە کە توانای رێکخستنی نیزامێکی سیستەماتیکی هاوکاری و هەرەوەز و دانوستانی ئەم سێ حەوزەیەی هەبێت. لە هەناوی سیستەمە ڕامیاریە تاک دەنگ و توتالتیارەکان، هەر وەها نیزامە دەسەڵات دارە ئابووری و سامان داریە قەبەکان دا، کە ئامانجی سەرەکیان هەراو کردنی مەودای دەسەڵات داری خۆیانە، بە بەهای کڕ کردن و سەرکوت کردنی دەنگە داهێنەرەکان، زۆر زەحمەتە داهێنەری پەروەردە بکرێ و پەرە بستێنێ و گەشە بکات.

پرچی  ره‌شی  بێ‌تاقه‌تیم
مقه‌ستی  زێڕینی  پاییز
ده‌یقرتێنێ و
وه‌نه‌وزه‌کان
ته‌نیا  ده‌نگی  ده‌سفرۆشێک . . .

ئا ا ا ا‌ی  که  چه‌نده
له‌گه‌ڵ  کووچه  قه‌یره‌که‌ی  ژین
چاوه‌ڕێی باویلکه‌یه‌کین !

ئا ا ا ا خ  که پرچم  چه‌نده ره‌شه
بۆ ترووسکانه‌وه‌ی ده‌رزیله زیوه‌که‌ت ! !

چ خه‌م  ره‌وێنی تۆ پاییز ! ! !
کاتی بیر کردنه‌وه
 له گه‌ڵاڕێزانی بزه‌ی  که‌سێک

دیمانه له‌گه‌ڵ ( مورادئه‌عزه‌می )- ئاماده‌کردنی: رابه‌ر فه‌ریق

پرسیار (1): کەسانێک زۆر بە داخراوه‌یی و به‌ سانایی پێکهاتە و لایەنەکانی مەجازیی دەق هەڵدەسەنگێنن، بە واتەیەکی تر: تەنها دەڵێن (ئەم دەقە جوانە)، (ئەم دەقە ناشیرینە)، بەبێ ئەوەی جارێک بپرسن: بۆ چی جوانە؟ بۆ چی ناشیرینە؟ هۆکاریی ئەم جۆرە هەڵسەنگاندنە بۆ چیی دەگەڕێنێتەوە؟
وەڵام: لەم پرسیارەدا، چەن چەمکی سەرەکی و بنەڕەتی سەر بە ڕەخنەی ئەدەبی حزوریان هەیە، کە پێویستە بۆ گەیشتن بە وڵامێکی مەنتیقی و هەمەلایەن، سەرەتا ڕوانگەی خۆمان سەبارەت بەوان ساغ کەینەوە،چه‌مکی ده‌ق، سەر بە جیهانی مۆدێڕن و ئاراستەیەکی سەربە تەفەککوری نوێی ڕەخنەیی هه‌یه‌. لەو قۆناغەوە کە فۆرمالیستەکان، گەیشتنە ئەو قەناعەتە کە بۆ پێوەندی گرتن لەگەڵ جیهانی بەرهەم، پێویستە فۆرم و شێوەی بەرهەم هاتنی ئەم لیک بدرێتەوە، تاوەکوو دەلالەتە شاراوە و ژێر خانە ماناییەکانی بێنه‌ڕوو،ئیترخودی به‌رهه‌م هێنه‌روچه‌مکه‌کانی سەر بە جیهانی ئەم، دەکەوێتە پەراوێزەوە. لەم قۆناغەرا، چەمک گەلی وەک: بەرهەم، ئاسەوار، ...، مەیدانیان بۆ (دەق) بەتاڵ کرد. واتا ئەو نووسراوەیەی کە لە نووسەرو بەرهەم هێنەرەکەی دادەبڕێ و دەبیتە خاوەنی ژیان و جیهان و هەستییەکی سەربەخۆ. ئەم ڕوانگەیە سەبارەت بە دەق، لە چەندین قۆناغی دی تێدەپەڕی تا کوو دەگاتە قۆناغی روانینی کەسانیک وەک رۆلان بارت، کە بەراشکاوی تیۆری مەرگی دانەر (مرگ مولف)-ی هینایە بەر باس. لەم پڕۆسەیەدا، پیکهاتە خوازەکانیش، زۆرترین شوێنیان لە سەر ئەم چەمکە و شێوەی خوێندنەوەی هەبووە.